هادی حق شناس اقتصاددان:

دلار و بخش واقعی اقتصاد


قیمت دلار با قیمت ارزها در اقتصاد ایران با همه اقتصادهای دنیا، بر مبنای دو منطق تعیین می شود که یک منطق، منطق اقتصاد است و منطق دیگر به متغیرهای سیاسی برمی گردد. منطق اقتصاد می گوید که مابه التفاوت تورم داخلی منهای تورم کشورهایی که بیشترین مبادله تجاری با کشور دارند، می تواند نرخ دلار با ارزها را تعدیل کند. به عنوان مثال، اگر در دو سال گذشته مجموع تورم اقتصاد ایران ۶۰ درصد بوده و تورم کشورهایی که با آنها مبادله تجاری داریم-، منظور بیشترین مبادله تجاری داریم. مثلا ۲۰ درصد باشد، پس قیمت دلار باید حدود ۴۰ درصد تعدیل شود. حال اگر به هر دلیلی بیش از ۴۰ درصد قیمت دلار نوسان داشته باشد، حتما ریشه اقتصادی ندارد. چراکه شاخص های پولی و مالی در شاخص نرخ تورم تحقق یافته است. بنابراین باید به دنبال متغیرهای غیراقتصادی باشیم که یکی می تواند همین تحریم ها باشد، یکی می تواند مشکل در سمت عرضه ارز باشد، یکی می تواند جنگ باشد و هر عامل دیگر می تواند انتظارات تورمی را افزایش بدهد و از جمله انتظارات نرخ ارز را تغییر بدهد. آنچه امروز ما در اقتصاد ایران شاهد هستیم، این نکته کلیدی است که نرخ ارز براساس متغیرهای واقعی نیست. آنچه ما در بازار می بینیم، ناشی از نوسانات متغیرهای غیراقتصادی است. متغیرهای غیراقتصادی منجر به این شده است که شاهد نوسانات نرخ دلار یا سایر ارزها باشیم. این وضعیت می تواند تا زمانی که متغیرهای غیراقتصادی فعال هستند، ادامه یابد. اما پس از اینکه متغیرهای غیراقتصادی حذف شوند، بلافاصله قیمت دلار به تعادل می رسد یا تعدیل می شود. این جمله به معنی این نیست که قیمت دلار می تواند همچنان سیر صعودی نامحدود داشته باشد. کشش قیمتی هر کالایی یک محدودیتی دارد. مثل این می ماند که مثلا یک خودرو یا هر کالای دیگر تا یک قیمتی می تواند برای مصرف کننده مطلوبیت داشته باشد و منظور از مصرف کننده، مصرف کنندگان عام و نه مصرف کنندگان خاص هستند. همیشه یک تعداد اندک در جامعه هستند که به هر دلیلی به هر قیمتی می توانند هر کالا از جمله دلار هم بخرند اما مهم قدرت خرید عامه مردم یا جامعه هدف است. با توجه به توضیحات ذکرشده کاهش نرخ دلار طی دیروز یکی از علائمی است که افزایش هفته های اخیر نرخ دلار بر مبنای متغیرهای واقعی اقتصاد نبوده است. هر سیاستی که منجر به تعدیل در سمت عرضه بشود حتما در کاهش نرخ ارز موثر است. حتی کاهش نرخ تورم هم اثرگذار است./پایگاه خبری آبشار

نظرات کاربران

پاسخی بگذارید